Sinterklaas vieren met je kleinkinderen: cadeau, gedicht en pakjesavond
In het kort
Begin bij de ouders: zij weten wat er op het lijstje staat en hoe hun gezin Sinterklaas viert. Spreek af wie welk cadeau geeft en of pakjesavond bij jullie of bij hen is. Een kort, persoonlijk gedicht maakt van elk cadeau iets van opa en oma.
Sinterklaas vieren met je kleinkinderen begint bij een telefoontje of appje naar de ouders. Zij weten wat er op het lijstje staat, hoe hun gezin het feest viert en wat hun kinderen over de Sint geloven. Spreek samen af wie welk cadeau geeft, waar pakjesavond is en wat jouw rol is. Schrijf er een kort gedicht bij, dan wordt het cadeau echt iets van opa en oma. Hieronder lees je hoe je dat aanpakt, met een voorbeeldgedicht en een checklist voor een pakjesavond bij jou thuis.
Wat bespreek je eerst met de ouders?
Sinterklaas is een feest waarin veel kleine afspraken zitten. In het ene gezin brengt de Sint één groot cadeau, in het andere veel kleine. Het ene kind gelooft nog, het andere speelt het spel al mee voor een jonger broertje. Irene Stengs, die bij het Meertens Instituut rituelen en tradities onderzoekt, benadrukt dat elk gezin weer eigen gewoontes heeft rond surprises en pakjesavond. Daarom is het slim om eerst te vragen hoe het bij hen gaat.
Een paar vragen om te stellen:
- Wat staat er op het lijstje, en wat is al geregeld?
- Komt het cadeau van ons, of van de Sint?
- Gelooft je kleinkind nog, en wat vertellen de ouders over Sinterklaas?
- Vieren jullie pakjesavond thuis, bij ons, of allebei?
- Hoeveel cadeaus vinden de ouders genoeg?
Het lijkt veel, maar het voorkomt dat jouw cadeau het verhaal van de ouders doorkruist. Jij volgt hun lijn. Zegt de vader dat de Sint alleen kleine dingen brengt, dan geef je het grote cadeau gewoon als opa en oma, of samen met hen.
Vier je pakjesavond bij jou of bij hen?
Dat verschilt per familie, en beide kan. Een paar mogelijkheden:
- Bij de ouders thuis. Je komt langs, zingt mee en ziet de kinderen hun pakjes openen. Met jonge kinderen is het eigen huis soms het rustigst.
- Bij jou thuis. De kleinkinderen komen naar opa en oma, en de Sint brengt daar een zak met cadeaus. Spreek af wie er klopt en wie de zak neerzet.
- Een eigen Sinterklaasmiddag. Je viert het een paar dagen eerder bij jou, en pakjesavond zelf blijft voor het gezin. Zo hoeven de ouders niet te kiezen.
Logeert je kleinkind in de Sinterklaastijd bij je, dan kan het ook bij jou de schoen zetten. Volgens het Meertens Instituut zetten kinderen al sinds de vijftiende eeuw hun schoen, en doen bijna alle kinderen dat meerdere keren zolang de Sint in het land is. Ze zetten de schoen bij de haard of de verwarming, leggen er iets in voor het paard en zingen een liedje. Vraag wel even of de ouders dat goed vinden, zodat er thuis en bij jou geen verschil in verhaal ontstaat. Meer over een nachtje bij opa en oma lees je in logeren bij opa en oma.
Welk cadeau geef je als opa en oma?
Het hoeft niet het grootste cadeau te zijn. Een paar ideeën die goed werken voor grootouders:
- Een wens van het lijstje. Dan weet je zeker dat het welkom is. Spreek af welke wens jij neemt.
- Een groter cadeau samen met de ouders. Iets wat ze anders niet zouden kopen. Op het kaartje staat dan van wie het komt.
- Iets voor bij jou thuis. Een spel, een bouwdoos of een verkleedkist die bij opa en oma blijft. Dat botst nooit met wat er thuis ligt.
- Een boek met een opdracht voorin. Schrijf erin voor wie het is, van wie, en in welk jaar.
- Een bon voor samen iets doen. Een middag naar het bos of de bibliotheek, met een datum erop.
Weet je niet wat past bij de leeftijd, kijk dan bij een cadeau voor je kleinkind per leeftijd. Koop je speelgoed voor een kind onder de drie, of voor een gezin met een baby in huis, lees dan de waarschuwing op de verpakking. Volgens de NVWA betekent “niet geschikt voor kinderen jonger dan 3 jaar” dat er bijvoorbeeld kleine onderdelen, lange koorden of magneten in kunnen zitten.
Hoe schrijf je een Sinterklaasgedicht voor je kleinkind?
Het gedicht hoort bij Sinterklaas zoals de schoen. Volgens historicus Peter Jan Margry van het Meertens Instituut is het Sinterklaasgedicht, net als de surprise, alleen in Nederland een traditie. Een goed gedicht beschrijft volgens hem niet alleen wat iemand deed, maar gaat in op zijn karakter en hoe hij zich ontwikkelt. Plagen mag, zolang je niet overdrijft. Stengs zegt het zo: een gedicht vertelt niet alleen iets over de ontvanger, maar ook over de gever.
Voor een kleinkind betekent dat:
- Houd het kort. Voor een kleuter zijn acht regels genoeg. Een kind van tien leest graag wat meer.
- Noem iets van dit jaar. De eerste zwemles, het nieuwe fietsje, de tand die eruit ging.
- Plaag lief. Een grapje over de rommelige kamer kan. Iets waar je kleinkind zich voor schaamt, laat je weg.
- Schrijf als de Sint, of als jezelf. Gelooft je kleinkind nog, dan zet je de Sint eronder. Anders mag er gewoon “opa en oma” staan.
- Lees het samen voor. Jonge kinderen vinden het prachtig als opa het hardop voorleest.
Voorbeeldgedicht voor een kleinkind
Pas de naam en de details aan, dan klopt het voor jouw kleinkind.
Sint bladerde rustig door zijn grote boek,
met zijn bril op zijn neus en een kop thee met koek.
Daar stond het, met krullen, in rood en in goud:
“Noor zwemt nu baantjes, al is het water koud.”
Ze dook naar de ringen, ze spetterde rond,
tot ze ook de laatste op de bodem vond.
Dus brengt Piet een pakje, het ritselt een beetje.
Iets voor in het water? Wie weet het, wie weet het.
En opa en oma, die zaten erbij,
die klapten het hardst en waren zo blij.
Een gedicht hoeft niet perfect te rijmen. Het mooiste is dat het echt over jouw kleinkind gaat.
Checklist: pakjesavond bij opa en oma
- Met de ouders afgesproken wie welk cadeau geeft en van wie het komt.
- Gevraagd wat de kinderen over de Sint weten, zodat iedereen hetzelfde verhaal vertelt.
- Cadeaus ingepakt, met per kind een naam erop.
- Per cadeau een kort gedicht, of één gedicht per kind.
- Een plek voor de zak of de mand, en iemand die op het afgesproken moment klopt.
- Pepernoten of strooigoed, en iets te drinken.
- Een paar Sinterklaasliedjes waarvan je de tekst kent.
- Een vroege start, zodat de jongste niet te laat in bed ligt.
- Speelgoed met kleine onderdelen buiten bereik van de baby of peuter in huis.
- Een vuilniszak voor het pakpapier.
Hoe voorkom je dubbele cadeaus?
Bij een grote familie gebeurt het snel: twee opa’s en oma’s, een tante en een peetoom kopen allemaal hetzelfde spel. Wat helpt, is één lijstje per kind waarop iedereen ziet wat er al gekocht is. Dat kan op papier bij de ouders, met één persoon die bijhoudt wie wat neemt.
Het kan ook digitaal, met een Sinterklaasverlanglijstje op Wilgraaghebben. Ouders kunnen daar per kind een apart lijstje maken, met een eigen link die ze in de familie-app delen. Wie iets koopt, streept het af, zodat de anderen zien wat er nog over is. Voor jou als grootouder is dat handig: je opent de link, kiest een wens en streept hem af. Zo is de kans klein dat jouw cadeau dubbel is.
Bronnen
- Meertens Instituut: Gedichten en surprises belangrijk voor het Sinterklaasfeest
- Meertens Instituut: Het Sinterklaasgedicht
- Meertens Instituut: Sinterklaas kapoentje
- Meertens Instituut: Schoen zetten door de eeuwen heen
- NVWA: Speelgoed voor kinderen onder 3 jaar